Özet Bilgi

Metabolomik; belirli bir zaman diliminde dokularda, hücrelerde ve fizyolojik sıvılarda lipid, karbohidratlar, vitaminler, hormonlar ve diğer hücre bileşenlerinden ortaya çıkan küçük moleküllü metabolitlerin yüksek verimli teknolojiler kullanılarak saptanması, miktarının belirlenmesi ve tanımlanmasıdır. Genomik ve proteomik “ne olabileceğinin” metabolomik ise “gerçekte ne olduğunun” bilgisini verir. Bu nedenle, tüm metabolitlerin ayrıntılı ve kantitatif ölçümü (metabolomik) hastalık teşhisi veya toksik ajanların fenotip üzerindeki etkilerini araştırmada en ideal yöntemdir. Metabolomik analizleri serum, idrar, beyin omurilik sıvısı, plazma, tükürük gibi vücut sıvılarında yapılabilir. Bu analiz klinik biyokimya ile farmakoloji, preklinik ilaç denemeleri toksikoloji, transplant izlemi, kanser metabolizması, yeni doğan taraması alanlarında kullanılmaktadır. Proteomikte olduğu gibi metabolomik de hastalık belirleyicisi olan veya tedavi denetimini sağlayan metabolitleri belirlemeyi amaçlar. Metabolomik, biyoloji, kimya ve matematik içeren multi-disipliner bir bilimdir. Çok değişkenli veri analiz yöntemleriyle birleştirilmiş kromatografi, moleküler spektroskobi ve kütle spektrometrisi gibi analitik tekniklere ihtiyaç vardır. Metabolomik çalışmalarında esas olarak iki teknoloji kullanılmaktadır. Bunlar; NMR ve değişik kütle spektrofotometreleridir. Hedef bileşik analizleri ve metabolik profilleri için; Gaz Kromatografisi (GS), Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC), Nükleer Magnetik Rezonans (NMR) gibi kromatografik ayırma yöntemlerine dayanmaktadır.


Başarı Ölçütleri

Hastalık belirleyicisi olan veya tedavi denetimini sağlayan metabolitlerin belirlenmesi

Hastalıkların moleküler düzeyde genetik faktörlerle ilişkisini ortaya koymak,

genlerin yapısı, işlevleri ve özellikleri ile kalıtımın özellikleri arasındaki etkileşimi tespit etmek,

hastalıkların teşhisinde genetik tetkiklerin önemini öne çıkarmak,

tedavi aşamasında bireyler arasındaki genetik farklılıklara göre tedavi stratejisini belirlemek,

bölgemizde sıklıkla karşılaşılan kalıtsal hastalıkların insidansı ve etiyolojisini araştırmak,

populasyon genetiği, polimorfizm sıklığı ve dağılımını belirlemek  

 
Farklı hücre tipleri arasındaki metabolit farklılıkların belirlenmesinin (bu farklar çok az olsa da) metabolik yolakların aydınlatılması
 

Çok az miktarlarda örnek ile çok sayıda metabolitin belirlenebilmesi ve fonksiyon analizi yapılabilmesidir.

Metabolomdaki küçük moleküllü metabolitlerin verimli teknolojiler kullanılarak saptanması

Hastanın metabolik profili ve genetik yapısına göre diyet önerilerinde bulunulması

Biyoinformatik sistemler kullanılarak keşfedilen genetik ifade modelleri ile bir bileşenin hücresel boyutta uğradığı metabolik değişikliklerin incelenmesi

Bir biyoaktif maddenin etkisi ve güvenilirliği konusunda daha ayrıntılı bilgi edinilmesi


Yürütücüler

Dr. Öğr. Üyesi İsmail Koyuncu


Anahtar Kelimeler

Metabolomik, Genomik, Oksidatif Stres, İskemi / Reperfüzyon, DNA Hasarı