Tıp- Toplum Sağlığı Araştırma Grubu

Özet Bilgi

Halk Sağlığı, 1923 yılında Winslow tarafından; ‘Organize toplum çalışmaları sonunda, çevre sağlığı koşullarını düzelterek, bireylere sağlık bilgisi vererek, bulaşıcı hastalıkları önleyerek, hastalıkların erken tanı ve koruyucu tedavisini sağlayacak sağlık örgütleri kurarak, toplumsal çalışmalar ile her bireyin sağlıklı yaşam düzeyini oluşturarak, hastalıklardan korunmayı, yaşamın uzatılmasını, beden ve ruh sağlığı ile çalışma gücünün artırılmasını sağlayan bir bilim ve sanat’ olarak tanımlanmıştır. Halk Sağlığı, primordiyal ve primer koruma ile sağlığın korunması ve geliştirilmesini, sekonder koruma ile hastalıkların erken tanı ve tedavisini, tersiyer koruma ile de tıbbi ve sosyal rehabilitasyonu hedef alır. Sağlık hizmetlerinin amaca yönelik olarak etkin planlanması-örgütlenmesi ve toplum katılımının sağlanması ile bireysel ve toplumsal kalkınma sağlanmaya çalışılır. Koruyucu sağlık hizmetlerinin insan sağlığına katkılarının anlaşılmasından sonra, sağlık hizmetlerinde geleneksel ve çağdaş görüş arasındaki fark daha da belirgin hale gelmiştir. Geleneksel hekimlik anlayışında, hekimin öncelendiği, ekip yapısının dikkate alınmadığı ve tedavi merkezli sunulan bir sağlık sistemi yapısı vardır. Çağdaş sağlık hizmeti anlayışı ise, sağlık hizmetlerinin bir ekip anlayışı içinde verilmesi gerektiğini savunur. Sağlığın, sadece sağlık çalışanları ile değil, aynı zamanda çok sektörlü çalışmalarla da güçlendirilmesi gerektiğini vurgular. Sağlığı tedavi edici hekimlik anlayışından çıkarır ve doğumdan ölüme kadar birey ve toplum sağlığını geliştirmeyi ve güçlendirmeyi hedefler. Bireyin ve toplumun sağlığını geliştirmeyi temel alan bir yaklaşımla yola çıkan Halk Sağlığı Bilimi, sorunları saptamak amacıyla epidemiyolojik araştırma yöntemlerini kullanır. Toplumun öncelikli sağlık sorunlarını, nedenlerini ve çözüm yollarını arar. Birey ve toplum sağlığını tehdit eden konularda tedavi yöntemi olarak sağlık eğitimi ve sağlık yönetimi/politikası oluşturma yollarını kullanır.


Başarı Ölçütleri

  1. Toplumda sık görülen,  çok öldüren ve yeti yitimlerine sık sebep olan hastalıklar başta olmak üzere; toplumun sağlık düzeyini belirlemeye yardımcı olacak araştırmaları çoğaltmak,
  2. Bölgede endemik olan şark çıbanı, sıtma gibi vektöryel hastalıklarla ilgili çalışma yaparak şark çıbanı tedavisindeki gecikme ve tedavi terk düzeyini düşürecek yöntemler geliştirmek,
  3. Toplumun ana-çocuk sağlığı düzeyini ve bu düzeyle ilişkili faktörleri tanımlayabilecek çalışmaların sayısını arttırmak,
  4. Topluma ana-çocuk sağlığını koruyucu ve geliştirici önlemleri almaya yönelik bilgi ve beceri kazandırmak,
  5. Toplum ruh sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik programlar oluşturmak ve uygulamak,
  6. İşyerinde çalışan sağlığı ve iş güvenliğini geliştirecek müdahale çalışmalarını arttırmak,
  7. İnsan sağlığını olumsuz etkileyebilecek çevresel faktörleri (hava kirliliği, su kirliliği, atıklar vs) belirlemeye yönelik araştırma sayısını arttırmak,
  8. İncinebilir gruplar içinde olanlardan ihtiyaçlarına uygun olarak sağlık eğitimi alan kişi sayısını arttırmak,
  9. Mevsimlik tarım işçileri, göçmenler gibi sağlık hizmetine erişim konusunda dezavantajlı olan gruplara yönelik araştırma sayısını arttırmak, programlar geliştirmek,
  10. Toplumun sağlığını koruyucu, geliştirici ve iyileştirici müdahale çalışmalarının sayısını arttırmak,

 

 


Yürütücüler

Prof. Dr. İbrahim KORUK Dr. Öğr. Üyesi Burcu BEYAZGÜL


Anahtar Kelimeler

Toplum hekimliği, sağlığı geliştirme, koruyucu sağlık hizmetleri


Amaç

Koruyucu Hekimlik çalışmalarının 3 temel amacı;

  1. Sağlığın doğuştan kazanılan bir hak olarak ele alınarak sağlığın korunması ve geliştirilmesi,
  2. Sağlıkta eşitlik kapsamında, herkesin sağlık hizmetine ulaşmasını sağlayıcı politikaların geliştirilmesi,
  3. Dezavantajlı gruplara daha fazla sağlık hizmeti sunma prensibi ile ‘birey ve toplumun sağlığının koruma altına alınması’dır.

 


Araştırmacılar

Prof. Dr. İbrahim KORUK

Doç. Dr. Fatma KORUK

Dr. Öğr. Üyesi Burcu BEYAZGÜL

Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem CİNDOĞLU

Öğr. Gör. Zeliha TURAN

 


Araştırma Konuları

  1. Ana-Çocuk Sağlığı
  2. Bulaşıcı Hastalıklar
  3. Vektöryel Hastalıklar
  4. Birinci Basamak Sağlık Hizmeti Sunumu
  5. Sağlık Yönetimi
  6. İş Sağlığı ve Güvenliği
  7. Afetlerde Sağlık Hizmetleri
  8. Göçmen Sağlığı
  9. Toplum Ruh Sağlığı

 


Başlıca Çalışmalar ve Projeler

  1. ‘Suriyeli Sığınmacılarda Hepatit B ve C Hastalık Sıklığı ile Bu Hastalıklarla İlgili Bilgi ve Riskli Davranış Düzeyleri’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, No: 15065, Proje Yürütücüsü, 27.09.2016
  2. ‘Şanlıurfa'daki Hastanelerde Fiziksel Ortam Faktörleri Düzeyi ve Çalışan Sağlığına Etkileri’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, No: 14090, Proje Yürütücüsü, 08.07.2015
  3. ‘Şanlıurfa’da bir aile sağlığı merkezinde riskli gebelik sıklığı ve etkileyen faktörler’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, No: 12108, Proje Yürütücüsü, 27.09.2016
  4. ‘Göçebe Mevsimlik Tarım İşçisi Ergenlerde Yaşam Kalitesi Düzeyi Ve Sorun Davranışları Sıklığı’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi. No:1031, Proje Yürütücüsü, 05.05.2012
  5. ‘Şanlıurfa’da Aile Planlaması Hizmetlerinin Değerlendirilmesi’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, No:1030, Proje Yürütücüsü, 23.06.2012
  6.  ‘Erişkin göçebe mevsimlik tarım işçilerinin yaşam kalitesi düzeyi ve etkileyen faktörler’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, No:1036, Proje Yürütücüsü, 05.05.2012
  7.  ‘Kadın ve Kız Çocukların Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Konusunda Muhtar ve Muhtar Adayı Eğitimi Projesi’ Birleşmiş Milletler Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Ortak Programı Sabancı Vakfı Hibe Programı, Proje Eş Yürütücüsü ve Eğitimci, 2008
  8.  ‘Mevsimlik Tarım İşçisi Kadın ve Kız Çocuklarının Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Projesi’ Birleşmiş Milletler Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Ortak Programı Sabancı Vakfı Hibe Programı, Proje Eş Yürütücüsü, 2007
  9. ‘GAP Tarımda Çalışanların Sağlığı Araştırması’ Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, Proje Asistanı, 2013-2015

 


Yayınlar

  1. Koruk, F, İ. Koruk, F. Ersin, F. Çidem, P. Polat, M. Erdoğan, A.Z. Keklik, "Violence as a Fact Accepted By Women: A Cross-Sectional Study in Sanliurfa, Turkey" The Saudi Journal of Life Sciences, 3: 405-413 (2018).
  2. Ayhan, S., F. Gözükara, İ. Koruk, "Does working in the agricultural sector affect the selection of a family planning method?" Health Care for Women International, 38:3, 300-11 (2017).
  3. Günay, S., I. Eser, M. Ozbey, M. Agar, I. Koruk, I.C. Kurkcuoglu, "Evaluation of two different respiratory physiotherapy methods after thoracoscopy with regard to arterial blood gas, respiratory function test, number of days until discharge, cost analysis, comfort and pain control" Niger J Clin Pract, 19:353-8 (2016).
  4. Gözükara, F., İ. Koruk, B. Kara, "Urinary incontinence among women registered with a family health center in the Southeastern Anatolia Region and the factors affecting its prevalence" Turk J Med Sci, 45, 931-939 (2015).
  5. Zeyrek, D., I. Koruk, B. Kara, C. Demir, A. Cakmak, "Prevalence of IgE mediated cow’s milk and egg allergy in children under 2 years of age in Sanliurfa, Turkey: the city that isn’t almost allergic to cow’s milk". Minerva Pediatrica 67(6), 465-72 (2015).
  6. Karakoç, Z.C., BM. Tüzüner , O.Ergonul, A. Pierro, E. Di Fonzo, I. Koruk, V. Sambri. "West Nile Virus Infection in the Mesopotamia Region, Syria Border of Turkey". Vector Borne Zoonotic Dis, 13, 739-743 (2013).
  7. Koruk, I., Z. Simsek, S. Tekin Koruk, “A Case Of Childhood Vaccination Barrier: Migrant And Seasonal Farmworks”. Turk J Med Sci, 43, 424-429 (2013).
  8. Beyazgül B, Cindoğlu C. The Quality Of Life Levels And Related Factors In Dialysis Patients. International Medicine, 2020.
  9. Koruk İ, Beyazgül B, Kuzan R, Allahverdi Ş. Şanlıurfa Haliliye İlçesindeki Yarı Kentsel ve Kırsal Bölge İlkokul Öğrencilerine Yönelik El Hijyeni ve Beslenme Eğitiminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi. Gevher Nesıbe Journal Of Medıcal & Health Scıences, 2020.
  10. Koruk İ, Beyazgül B, Allahverdi Ş, Kuzan R, Gökçeoğlu S.  The State of Disease-Related Awareness Regarding Cutaneous Leishmaniasis Cases in Sanliurfa, Delay Level in Treatment and Reasons for Delay. Saudi Journal of Medicine (SJM), 2020,P: 292-299.  DOI: 10.36348/sjm.2020.v05i09.002.
  11. Beyazgül B, Koruk İ, Allahverdi Ş, Kuzan R. Psychosocıal And Socıodemographıc Factors That Affect Delays In Seekıng Treatment For Cutaneous Leıshmanıasıs In Sanlıurfa. Ponte, 2020.
  12. Beyazgül B, Öztürk E, Koruk İ, Koruk F. Bir doğum hastanesinde HBsAg tarama testi ve Hepatit B’yi önleme uygulamalarının değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2020;6(3):332-337.
  13. Şimşek Z, Kara B, Ersin F, Ökten Ş, Yıldırımkaya G. ‘ Prevalence of Violence: Male and Female Seasonal Agricultural Workers’ Approach to Violence in Turkey’. Social Work in Public Health, 31:7, 626-637, 2016.
  14. Kara B, Şimşek Z. 'Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde pestisit satış yerlerinin yasal düzenlemelere uygunluk durumunun değerlendirilmesi'. Turk J Public Health 2016;14(1).

 


Etkinlikler

  1. Kara B ve Şimşek Z. 'Şanlıurfa’da Bitki Koruma Ürünü Satış Yerlerinde Çalışanlarda Nörolojik ve Psikiyatrik Semptomlar ve İlişkili Faktörler', 3.Uluslararası Biyosidal Kongresi, Antalya, 2016.
  2. Kayı İ, Şimşek Z, Beyazgül B. ‘Reproductive health, consanguineous and teenage marriages among farmworkers in Turkey’. 11. European Public Health Conference, Ljubljana 2018.
  3. Koruk İ, Beyazgül B, Allahverdi Ş, Kuzan R, Gökçeoğlu S.  Şanlıurfa'da Şark Çıbanı Vakalarının Hastalıkla İlgili Farkındalık Durumu,Tedavideki Gecikme Düzeyi ve GecikmeNedenleri. 3. Uluslararası Halk Sağlığı Kongresi, Antalya 2019.
  4. Beyazgül B, Koruk İ, Kuzan R. Şanlıurfa’da Göçmen Sağlığı Merkezleri’nde Görev Yapan Suriyeli Sağlık Çalışanlarında Yaşam Kalitesi ve Etkileyen Faktörler. 3. Uluslararası Halk Sağlığı Kongresi, Antalya 2019.
  5. Beyazgül B, Koruk İ, Allahverdi Ş, Kuzan R. Şanlıurfa’da Şark Çıbanı Hastalarının Sağlık Merkezine İlk Başvuru Süresini Etkileyen Sosyodemografik ve Psikososyal Faktörlerin Belirlenmesi. 3. Uluslararası Halk Sağlığı Kongresi, Antalya 2019.
  6. Koruk İ, Beyazgül B, Kuzan R, Allahverdi Ş. Şanlıurfa Haliliye İlçesindeki Yarı Kentsel ve Kırsal Bölge İlkokul Öğrencilerine Yönelik El Hijyeni ve Beslenme Eğitiminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi, UTSAK, Şanlıurfa 2019.
  7. Koruk İ, Tekin Koruk S, Tuncer K, Demir C, Kara B. ‘Şanlıurfa'da Sağlık Çalışanlarında Mesleki Bulaşıcı Hastalıklara Karşı Aşılanma Düzeyi’, 16. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, 666, Antalya, 2013.
  8. Koruk İ, Tekin Koruk S, Havlioğlu S, Öncül M, Ağar M, Kutlu S, Kara B. ‘Şanlıurfa’da Gebelerde Hbsag Testi İstemini Arttırmaya Yönelik Müdahale Çalışması’, 15. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, 916, Bursa, 2012.

 


Referans Yayınlar

  1. Güler Ç, Akın L. Halk Sağlığı Temel Bilgiler, Ankara Yayınları, 2015.
  2. Tanır F, Demirhindi H. Halk Sağlığı Temel Bilgiler, Vadi Matbaacılık, 2020.
  3. Öztek Z. Halk Sağlığı Kuramlar ve Uygulamalar, Ankara Yayınları, 2020.
  4. Üner S, Okyay P. Türkiye Sağlık Raporu, Hippokrat Yayıncılık, 2020.
  5. Lao TT, Sahota DS, Law L-W, Cheng YKY, Leung T-Y.  Age-specific prevalence of hepatitis B virus infection in young pregnant women, Hong Kong Special Administrative Region of China. Bull World Health Organ 2014;92:782–789 | doi: http://dx.doi.org/10.2471/BLT.13.133413
  6. La Torre, G., et al., Improving knowledge and behaviors on diet and physical activity in children: results of a pilot randomized field trial. Ann Ig, 2017. 29(6): p. 584-594.
  7. Bennis I, De Brouwere V, Belrhiti Z, Sahibi H, Boelaert M. Psychosocial burden of localised cutaneous Leishmaniasis: a scoping review.BMC Public Health. 2018; 15;18(1):358.
  8. Golmakani, et al. Relationship between gender role attitude and fertility rate in women referring to health centers in Mashhad in 2013. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research 2015;20(2):269-274.
  9. Abubakar I, Aldridge RW, Devakumar D, et al. The UCL-Lancet Commission on Migration and Health: the health of a world on the move. Lancet 2018;15 10.1016/S0140-6736(18)32114-7.
  10. Sadarangani SP, Lim PL, Vasoo S. Infectious diseases and migrant worker health in Singapore: a receiving country's perspective. J Travel Med. 2017 Jul 1;24(4).