Hava ve Gürültü Kirliliği Kontrolü Araştırma Grubu

Özet Bilgi

Hava kirliliği; canlı varlıklar insan, bitki ve hayvan olmak üzere ticari ve kişisel cansız varlıkları direk veya dolaylı olarak etkilemektedir. Yaşamın en vazgeçinilmez unsuru nefes almak olduğu için sağlıklı ve kaliteli bir hava ortamının sağlanması sürdürülebilirlik açısından önemlidir. Hava kirliliğinin nedenleri, etkileri ve kontrolü konularında çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca gürültü ölçümü, haritalanması ve etkilerini çalışılacaktır.


Başarı Ölçütleri


Yürütücüler


Anahtar Kelimeler

Hava Kalitesi, İç Hava Kalitesi, Atmosferik Taşınan Partikül Maddeler, Gaz kirleticiler (CO, CO2, SO2, NO vb. gazlar), Hava ölçüm Modellemesi, Küresel Isınma , Sera Gazları, İklim Değişikliği, Gürültü Kirliliği, Gürültü Haritaları


Grup Tanımı

Hava kirliliği, canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen, cansız varlıklara etki eden bir veya daha fazla kirleticinin standartlardan fazla konsantrasyon ve sürede bulunmasıdır. Günümüzde sanayileşme ve nufüs artmasıyla birlikte hava kirliliği artmıştır. Hava kirliliğinin insan sağlığını (göğüs hastalıkları, kulak-burun-bogaz, kalp hastalıkları vb.) birçok açıdan olumsuz olarak etilediği bilinmektedir. Bunlara ek olarak küresel ısınma, iklim değişikliği, sera etkisi, ozon tabakasının delinmesi gibi global etkileride mevcuttur.  Bu çalışma grubu , bölgesel olarak hava kirliliğinin nedenleri, etkileri ve kontrolü konularını çalışmanın yanısıra Dünya ölçeğinde havanın tıp, yenilenebilir enerji, kimyasal, fiziksel, modelleme vb. multidisipliner alanlara etkisiyle çalışmayı hedeflemektedir.  Gürültü Kirliliği Araştırma grubu, gürültü ölçümü, gürültünün sağlığa etkileri ve kontrol yöntemlerinde çalışmalar yapacaktır.

 


Yürütücüler

  •  
    • Dr. Öğr. Üyesi Tuba RASTGELDİ DOĞAN 
    • Prof. Dr. Mehmet İrfan Yeşilnacar 
    • Doç. Dr. Güzel YILMAZ 
    • Doç. Dr. Fatih DİLEKOĞLU 

 

 

 


Araştırma Ekibi

Harran Üniversitesi Personelleri

Harran Üniversitesi Personelleri

Prof. Dr. M. İrfan YEŞİLNACAR

Dr. Öğr. Üyesi Tuba RASTGELDİ DOĞAN

    • Doç. Dr. Güzel YILMAZ 
    •  
    • Doç. Dr. Fatih DİLEKOĞLU 
    •  
    • Yüksek Lisans Öğrencisi   Merve Nur DİNÇ

Yüksek Lisans Öğrencisi   Melek YILDIZ

Yüksek Lisans Öğrencisi   Muhammed YEŞİLDAĞ

Yüksek Lisans Öğrencisi   Mutlu ATBİNİCİ

Yüksek Lisans Öğrencisi   Abdullah AKAY

Yüksek Lisans Öğrencisi   Erhan AMAK

 

Diğer Üniversitelerden Katılımcılar

Doç. Dr. Fatma ÖZTÜRK (Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi)

Prof.Dr. Arslan SARAL ( Yıldız Teknik Üniversitesi )

Doç.Dr. Mustafa Kumral ( İstanbul Teknik Üniversitesi )

Prof. Dr. Murat ÖZYAVUZ ( Namık Kemal Üniversitesi )


Amaç

Dünya’da gelişmiş veya gelişmekte olana ülkelerin ortak sorunu hava kirliliğidir. Hava kirliliğinin etkisinin günümüzde çok fazla görülmesiyle birlikte Dünya’nın ortak sorunu kabul edilmiştir. Hızlı nüfus artışı ve enerji tüketiminin artması, ısınmadan, sanayiden, motorlu taşıtlardan kaynaklanan partikül ve gaz kirleticilerinin miktarını artmasına neden olmaktadır.  Dünyada hava kirletici emisyonlarında 2030 yılına kadar beş katlık bir artış beklenildiği yapılan birçok çalışmada yer almaktadır. Bu grubun amacı; hava kalitesi değerlerinin ölçmek, mevcut durumun tespit ile birlikte azaltma-kontrol etme metotlarını geliştirmektir. Hava kirliliğini multidisipliner etkileriyle çalışmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla;

  • İnsan sağlığına etkisinin büyük olmasından dolayı sağlık alanında çalışmak
  • Hava kalitesi, iç ortam ve dış ortam olarak standartları oluşturulmuştur. Düzenli ölçümlerle bölgenin hava kalitesini belirlemek
  • Bölgeye etki eden Atmosferik taşınan Partikül maddelerin konsantrasyonu, kaynaklarını modellemek,
  • Yenilenebilir enerjiye etkilerini belirlemek,
  • Ziraat alanında ürünlere etkilerini belirlemek,
  • Küresel ısınma ve mevsim değişikliğine etkisi alanında çalışmaların yapılması gibi birçok çalışmayı yapmayı amaçlamaktadır.

İnsanlar üzerinde olumsuz etkisi olan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Bu tanıma göre, sesin gürültü niteliği taşıması için mutlaka yüksek düzeyde olması gerekmediği anlaşılmaktadır. Ancak gürültünün insan sağlığını etkilediği, olumsuz psikolojik etkiler yaptığı ve yaşam kalitesini düşürdüğünü bunlara ek olarak, gürültünün süreklilik arz etmesi durumunda kronik rahatsızlıklar oluşturduğu bir gerçektir. Araştırma grubu, gürültü ölçümlerinin yapılması, sağlığa etkilerinin araştırılması, gürültü harita ve modellerinin oluşturulması ve kontrol yöntemlerinin geliştirilmesi konusunda araştırmalar yapmayı amaçlamaktadır.

 


Başarı Ölçütleri

1 YILLIK BAŞARI ÖLÇÜTLERİ (2020 Aralık Ayına Kadar)

Bölgenin en önemli sorunu olan Şanlıurfa’ya  Sahra, Süriye ve Arapyarım adasından taşınan atmosferik partikül maddelerin, 1 yıl boyunca Pm10 ve PM2.5 düzeyinde toplanılması, konsantrasyonunun belirlenmesi, HYSPLIT modeliyle kaynak tespitinin yapılması ve karakterizasyonun belirlenmesi. Bu çalışmalar sonuncunda;

 2 SCI yayın, uluslararası kongrelere katılması.

Farklı üniversitelerden işbirliği yapıp projelerin yazılması,

Bu konuyla ilgili çalışacak yeni yüksek lisans ve doktora öğrencisi yetiştirilmesi,

Farklı disiplinlerle ortak çalışmaların yapılması,

2 YILLIK BAŞARI ÖLÇÜTLERİ (2021 Aralık Ayına Kadar)

 

Şanlıurfa İlinin Hava kalitesinin belirlenmesi, Şanlıurfa ilinin çeşitli kurularında iç hava kalitesinin belirlenmesi, Şanlıurfa merkezde yeni bir hava kalitesi ölçüm cihazının kurulması,

Hava kalitesinin sağlığa etkisiyle ilgili çalışmaların yapılması,

Bu konuyla ilgili 1 TUBİTAK projenin yapılması,

1 ULUSLARASI projenin yapılması,

2 HUBAP projenin yapılması,

2 Yüksek lisansöğrencisinin bu konuda uzman olarak yetişmesi,

 


B planı

Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) iç hava ve dış hava kalitesi standartları mevcuttur. Yapmış olduğumuz ölçümleri bu kalite standartları ile karşılaştırmak ve buna göre teknoloji ve kontrol yöntemleri geliştirmek.
 
B plan: Laboratuvarımızda cihazlarımız mevcut olup, eksik cihaz temini için ve gerekli çalışmaların yapılması için ulusal ve uluslararası projelerden sarf malzeme ve analiz yapılması aşamasında yaranılacaktır.


Yaygın Etki

Türkiye’de hava kirliliği iklim,  sanayi, ısınma koşulları, ulaşım çeşitlerine ek olarak bölgenin jeolojik yapısına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Her bölgenin hava kalitesi farklılık göstermektedir. Dünya’daki tüm canlı ve cansız varlıkları etkileyen ve insanların yaşam kalitesini direk olarak etkileyen hava kirliliği konusunda çalışmaların artması sağlanacaktır.

GAP Bölgesinin gerek tarım ve gerekse su kaynakları bakımından zengin bir bölge olması sebebiyle hava kirleticilerinin belirlenip kontrol altına alınması ve azaltılması gerekmektedir. Ekolojik dengenin devamı, sürdürebilirliğin sağlanmasında ülkemiz başta karbon salınımı, iklim değişikliği ile mücadele olmak üzere birçok uluslararası antlaşmaya destek vermektedir. Yapılacak çalışmalar ile bölgede ve ülke mevcut durum ve yapılması gerekecekler planlanmış olacaktır.

Gürültü, günlük hayatımızda herkesin yaşadığı bir sorundur. Özellikle metropol şehirlerde gürültü çeşit ve türleri değişmekte ve artmaktadır. Bu konuda bilinçlendirmenin yapılmasının yanısıra kaynaklardan çıkacak gürültü seviyelerinin azaltılması ile ilgili çalışmalar yapılacaktır.

 


İşbirliği Yapılacak Kuruluşlar

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi

Karacadağ Kalkınma Ajansı

Türkiye'de bulunan Üniversiteler


Araştırmacı Davetine Açık Pozisyonlar

Hava kirliliği; sağlık, kimya, fizik, coğrafya, yenilenebilir enerji, ziraat alanında bulunan tüm araştırma gruplarıyla ortak projeler yapabilmektedir.

Gürültü kirliliği; Sağlık, veterinerlik, makina mühendsiliği, elektirik mühendsiliği ve endüstri mühendisiliği alanlarındaki araştırma gruplarıyla ortak çalışmalar yapabilmektedir.


Çalışma Takvimi


Proje Bütçesi


Yayınlanmış Çalışmalar

Projeler ve Çalışmalar

  • Atmosferik Taşınan Partikül Maddelerin (PM) Farklı Tür Fotovoltaik Panel (PV) Verimine Etkisinin Araştırılması,TÜBİTAK PROJESİ-118Y503, Yürütücü:Tuba RASTGELDİ DOĞAN (Devam ediyor.) (ULUSAL)
  • İlköğretim Okullarında İç Hava Kalitesi Ve Gürültü Düzeyinin Tespiti Ve Bunun Öğrenciler Üzerindeki Algisal Etkisinin Belirlenmesi, HÜBAK- 18126, Yürütücü: Tuba RASTGELDİ DOĞAN (Devam ediyor) (ULUSAL)
  • Şanlıurfa İli Ve Çevresini Etkileyen Atmosferik Toz Kaynaklarının Araştırılması Ve Çevresel Etki Potansiyelinin İrdelenmesi ,HÜBAK, Bursiyer, Tuba RASTGELDİ DOĞAN, 2009 - 2014 (ULUSAL).
  • Güneydoğu Anadolu Bölgesini Etkileyen Çöl Tozlarının Kimyasal Ve Mineralojik Yapılarının Araştırılması Ve Tarıma Potansiyel Etkilerinin Belirlenmesi, HUBAK, Yardımcı Personel, Tuba RASTGELDİ DOĞAN , 2011-2012 (ULUSAL).
  • Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüs Alanı 3 Boyutlu Master Planının Geotasarım Ilkeleri Kapsamında Oluşturulması, HÜBAK-17002 Araştirmaci: Tuba RASTGELDİ DOĞAN  (Yurt İçi) (Devam ediyor) (ULUSAL)
  • Mehtap YÜCEL, Şanlıurfa Ili Atmosferik Toz Taşınımı Olayı Ve Sağlığa Etkilerinin Araştırılması,  Tez Danışmanı: T. RASTGELDİ DOĞAN, Harran Üniversitesi 2017.
  • Yüksel HOÇANLIŞanlıurfa İlinin Gürültü Kirliliği Haritasının Oluşturulması”, Tez Danışmanı: GÜZEL YILMAZ, Harran Üniversitesi, 2004.
  • Ahmet Arif ÇELİK, “Açık Maden Ocaklarındaki Toz İmisyonlarınınm Ekolojik Etkileri”, , Tez Danışmanı: GÜZEL YILMAZ, Harran Üniversitesi 2018.
  • Harika Şima KATRANCI, “Şanlıurfa’da Gürültü ve Çevresel Etkileri Üzerine Bir Araştırma”, Tez Danışmanı: GÜZEL YILMAZ, Harran Üniversitesi, 2018.

Etkinlikler

 

  • T. RASTGELDİ DOĞAN, Ç. NUHOĞLU, Y. NUHOĞLU, Ö. YAĞCİ & S. A. YÜKSEL, A Pre-evaluation Of Air Quality In Sanliurfa In Terms Of Physical Characteristics Of Particulate Matters, Sözlü Sunum, 6 Th International Gap Engineering Conference ? Gap2018, 08 Kasım 2018, 10 Kasım 2018, 455 - 461.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, N. BEŞLİ, M. A. İLKHAN, M. A. AKTACİR & B. YEŞİLATA, The Effects Of Particulate Matters On Pv Panel Performance, Sözlü Sunum, Uluslararası Gap Yenilenebilir Enerji Ve Enerji Verimliliği Kongresi - 2018, 10 Mayıs 2018, 12 Mayıs 2018.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN & M. YILDIZ, Determination Of Possible Effects Of Climate Change On Agricultural Activities In Turkey, Sözlü Sunum, 1. Uluslararasi Gap Tarim Ve Hayvancilik Kongresi (ugap), 25 Nisan 2018, 27 Nisan 2018.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN & M. N. DİNÇ, Effect Of Air Pollution On Climate Change, Sözlü Sunum, 1. Uluslararasi Gap Tarim Ve Hayvancilik Kongresi (ugap), 25 Nisan 2018, 27 Nisan 2018.
  • İ. BAYHAN, T. RASTGELDİ DOĞANM. İ. YEŞİLNACAR & P. DERİN, Evaluation Of An Active Stone Chips Quarry Regarding Particular Matter And Some Meteorological Parameters: An Example Of Sanliurfa, Sözlü Sunum, 71. Türkiye Jeoloji Kurultayi, 23 Nisan 2018, 27 Nisan 2018.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, A. C. SAYDAM & M. İ. YEŞİLNACAR, He Impact Of Desert Origin Dust Matrix On Air Quality And Human Health: A Case Study From Southeastern Anatolia (turkey), Sözlü Sunum, International Symposium On Mineralogy, Environment And Health, 17 Eylül 2009, 18 Eylül 2009.
  • T. RASTGELDİ DOĞANM. İ. YEŞİLNACAR, M. ARSLAN & D. UÇAR, Toz Bulutlarının Iç Ve Dış Ortam Hava Kalitesine Etkileri: Şanlıurfa Örneği, Sözlü Sunum, Ulusal Hava Kalitesi Sempozyumu,, 30 Mayıs 2008, 31 Mayıs 2008.
  • A. ŞİMŞEK, T. RASTGELDİ DOĞAN & F. Ş. KULOĞLU YÜKSEL, Evaluations Of Some Environmental Problems Sourced By The Operations Of Natural Building Stones, Sözlü Sunum, 71. Türkiye Jeoloji Kurultayi, 23 Nisan 2018, 27 Nisan 2018.
  •  Z. H. A. SAK, H. ERZURUMLUOĞLU, T. RASTGELDİ DOĞAN, Ş. KURTULUŞ & P. A. (. K. O. KULLANICI), Comparison Of Respiratory Findings Of Stone Workers Cutting Urfa Stone By Using Watery And Non-watery System., Sözlü Sunum, 2. Uluslararası Şehir,çevre,sağlık Kongresi, 16 Nisan 2018, 20 Nisan 2018.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, F. Ş. KULOĞLU YÜKSEL, Z. H. A. SAK & H. ERZURUMLUOĞLU, Evaluation Of The Effects Of Particulars During Processing Of Urfa Stone Used In Traditional Architecture On Human Health, Sözlü Sunum, 2.. Uluslararasi Şehir Çevre Sağlik Kongresi, 16 Nisan 2018, 20 Nisan 2018.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, M. N. DİNÇ & K. PARMAKSIZ, Investıgatıon Of Inıtıal Fındıngs Of Indoor Aır Quaıty In Terms Of Pm 10 And Pm 2.5 In A Hospıtal: A Case Study From Sanlıurfa Provınce, Sözlü Sunum, International Congress Of Health And Environment (uscek), 23 Ekim 2017, 25 Ekim 2017.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, M. A. ALTAY, M. F. DİLEKOĞLU & M. N. DİNÇ, Noise Pollution In Policlinics Of Harran University Research And Application Hospital,, Sözlü Sunum, Internatıonal Conference On Cıvıl And Envıronmental Engıneerıng, 08 Mayıs 2017, 10 Mayıs 2017.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, M. A. ÇULLU, M. YÜCEL & B. RASTGELDI, Uzak Menzil Taşınan Çöl Tozlarının Uydular Aracılığıyla Belirlenip Sağlığa Etkisinin Araştırılması: Şanlıurfa Örneği., Sözlü Sunum, 1.uluslararsı Şehir, Çevre Sağlık Kongresi,, 11 Mayıs 2016, 15 Mayıs 2016.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, S. İ. TEKİNER, I. H. DIREK, B. RASTGELDI, S. BAKAN & Ö. DEĞER, Uzak Menzil Toz Taşınımının Uydu Ve Aletsel Izlenmesi: Şanlıurfa Örneği`,, Sözlü Sunum, Restructurıng Of Cıtıes Symposıum, 26 Eylül 2012, 29 Eylül 2012.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN & A. C. SAYDAM, Çöl Kökenli Tozlar Ve Çevre, Sözlü Sunum, 3.çevre Hekimliği Kongresi, 23 Haziran 2010, 25 Haziran 2010.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN, A. C. SAYDAM & M. A. ÇULLU, Sahra Çöl Tozunun Iklim Ve Bitki Üzerine Etkileri, Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği, Sözlü Sunum, Çölleşme Ile Mücadele Sempozyumu,, 17 Haziran 2010, 18 Haziran 2010.
  • T. RASTGELDİ DOĞAN & A. C. SAYDAM, The Impact Of Saharan Desert Dust Transport On Air Quality Monitoring Stations And Its Impact On Vegetative Development At South Eastern Anatolia, Sözlü Sunum, International Conference On Plants And Environmental Pollution, 06 Temmuz 2009, 11 Temmuz 2009.
  • G. YILMAZ,  A. A. ÇELİK, “The Ecologıcal Effects Of Dust Emıssıons By Open Pıt Mines” 6 th International GAP Engineering Conference – GAP2018, November 2018, Şanlıurfa/Turkey, 317-324, (2018)
  • G. YILMAZ, Y. HOÇANLI, “Şanlıurfa İli Gürültü Kirliliği Haritası” Çevre Sorunları Sempozyumu, 130-140, Kocaeli, 2008.

Seçilmiş Yayınlar

T. RASTGELDİ DOĞANM. İ. YEŞİLNACAR & M. A. ÇULLU, Seasonal Investigation Of Atmospheric Desert Dust Affecting Sanliurfa Using Modis Satellite And Hysplit Model Data, Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences, 2018, 1304-7205, 36, 3, 905-916.

 

T. RASTGELDİ DOĞAN, A. C. SAYDAM & M. İ. YEŞİLNACAR, In-cloud Alteration Of Desert-dust Matrix And Its Possible Impact On Health: A Test In Southeastern Anatolia, Turkey, European Journal of Mineralogy , 2010, 0935-1221, 5, 22, 659-664.

T. RASTGELDİ DOĞAN, F. Ş. KULOĞLU YÜKSEL, Z. H. A. SAK & H. ERZUMLUOĞLU, Evaluation Of Effects Of Particulate Matter During Processing Of Urfa Stone Used In Vernacular Architecture On Human Health, Journal of Environmental Protection and Ecology, 2018, 1311-5065, 19, 4, 1849?1856.

T. RASTGELDİ DOĞAN, Investigation Of Indoor Air Quality In A Hospital: A Case Study From Şanlıurfa, Turkey, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 2018, 2528-9640, 5, 1, 101-109.

G. YILMAZ, Y. HOCANLI, “Mapping of Noise by Using GIS in Sanliurfa,” Environmental Monitoring and Assessment, 121: 103–108, DOI: 10.1007/s10661-005-9109-1 c (2006).

Dilekoglu, M. F.; Sakin, E., EFFECT OF TEMPERATURE AND HUMIDITY IN SOIL CARBON DIOXIDE EMISSION, JOURNAL OF ANIMAL AND PLANT SCIENCES   Volume: 27   Issue: 5   Pages: 1596-1603   Published: OCT 2017

Dilekoglu, M. F.; Sakin, E., DETERMINATION OF CARBON EMISSIONS IN SHALLOW SOIL OF HARRAN PLAIN, TURKEY, APPLIED ECOLOGY AND ENVIRONMENTAL RESEARCH   Volume: 15   Issue: 4   Pages: 675-682   Published: 2017


İletişim

Harran Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, 

Mardin Yolu 22. km Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü, Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

 

İrtibat Personel : Dr. Öğr. Üyesi Tuba RASTGELDİ DOĞAN

E- posta :  tubarastgeldi@gmail.com ve trastgeldi@harran.edu.tr 

Tel : +904143183000/1262