Tıp-Diyabet Araştırma Grubu

Özet Bilgi

Diyabet toplumda sık görülen süregen ilerleyici bir hastalık olup devamlı tıbbi bakım ve tedavi gerektirmektedir. Günümüzde teknolojinin ilerlemesi ile birlikte diyabet hastalarının da hayatlarını kolaylaştıracak, diyabetin daha iyi kontrolünü sağlayacak ve daha iyi tıbbi bakım verebilecek çeşitli yazılımlar, tedavi yöntemleri, ilaç uygulamayı kolaylaştıracak makineler ve araçlar ve kan şekerinin kolay, hızlı ve devamlı ölçümünü sağlayacak metotlar gelişmeye başlamıştır. Diyabet teknolojisine bağlı ürünler günümüzde şu şekilde sıralanabilir: – İnsülin İnfüzyon Pompaları – Kablosuz İnsülin İnfüzyon Pompaları – Açık Sistem Sürekli Glikoz Monitör Sistemleri – Kapalı Sistem Sürekli Glikoz Monitör Sistemleri – 90-180 Günlük Cilt Altı Sürekli Glikoz Monitör Sistemleri – Enjeksiyon Portları – Diyabet Takip Aplikasyonları / Uygulamaları – Biyonik Pankreas ve Alt Modelleri – Hipoglisemi Bantları Hiç şüphe yok ki ilerleyen teknoloji ile birlikte diyabet bakımında ve diyabetin komplikasyonlarının önlenmesinde daha yeni yöntemlerde ortaya çıkacaktır. Diyabetik ayak ülserleri, diyabete bağlı gelişen nöropati veya vaskülopati veya her ikisi nedeniyle oluşan bir komplikasyondur. Bir diyabet hastasının yaşamı boyunca %12-25 oranında diyabetik ayak ülseri gelişme riski vardır. Diyabetik ayak ülserleri, hastanın yaşam kalitesinin bozulmasına, tedavi maliyetinin ciddi düzeyde yükselmesine, uzuv kayıplarına ve ölüm oranlarının artışına neden olur. Non-travmatik ayak amputasyonlarının %50-70’i diyabetli hastalarda yapılmaktadır.Diyabetli hastaların en sık hastaneye yatış ve en uzun süre hastanede kalış nedenidir.İlk amputasyondan sonraki 3-5 yıl içinde, %50’den fazla hastanın diğer bacağı için de amputasyon söz konusu olmaktadır. Diyabetik ayak ülserleri için esas yapılması gereken ülser oluşumunun engellenmesidir. Ülser oluştuktan sonra ise kan şekeri kontrolü, enfeksiyonun tedavi edilmesi, yaranın pansuman ve gerekirse debridman ile bakımı, hiperbarik oksijen tedavisi, ileri yara bakım ürünleri (vakumlu setler, yara örtüleri, büyüme faktörleri vb.) ve gerekirse ampütasyon diyabetik ayak ülserleri bakım ilkelerini oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu hastaların takip ve tedavileri bu konuda uzmanlaşmış, koordinasyon içindeki multidisipliner bir ekip tarafından yapılmalıdır. Diyabetik nöropati, yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden ve hastaların yaşam kalitesini azaltan önemli bir komplikasyondur. Ayrıca diyabetik ayak ülserleri gelişiminde de en önemli risk faktörüdür. Diyabetik nöropati proksimal veya distal sinirleri ve duyu, motor veya otonom sinirleri farklı şekillerde etkileyerek heterojen bir klinik tablo oluşturur. Ülkemizde erişkin diyabetlilerde %16 oranında diyabete bağlı nöropatik ağrı görülmektedir. Diyabetik nöropati prevalansı referans hastane taramalarında %30, toplum taramalarında ise %10-20 dolaylarındadır. Diyabetik nöropati insidansının ise yılda yaklaşık %2 olduğu tahmin edilmektedir. Hipergliseminin derecesi ve süresi, nöropati gelişimi için bir risk faktörüdür, ciddi metabolik tedavi ile nöropati gelişimi önlenebilir veya geciktirilebilir. Diyabetik nöropati gelişiminde farklı bir çok patogenetik mekanizmalar sorumlu tutulmaktadır. Diyabete bağlı ortaya çıkan hiperglisemiye ve diyabete eşlik edebilen hipertansiyon gibi diğer nedensel risk faktörlerine kronik olarak maruz kalmanın mikrovasküler hasara yol açtığı bilinmektedir. Bu durum retina fonksiyon bozukluğuna yol açan bir dizi biyokimyasal ve fizyolojik değişiklik başlatarak çeşitli evrelerde retinal hasara yol açmakta ve diyabetik retinopatinin oluşmasına neden olmaktadır. Diyabetik retinopati erişkinler yaşta ki önlenebilir körlüğün en sık nedenidir. Tip 2 diyabetli kişilerin tahmini% 40'ı ve tip 1 diyabetli hastaların% 86'sı diyabetik retinopatiye sahiptir. Retinopati kan şekerinin kontrol altına alınması ve yıllık retina muayeneleri ile önlenebilir ve reken dönemde tanınarak körlüğün önüne geçilebilir. İnsülin direnci (İD) dolașımda insülin bulunmasına rağmen biyolojik etkilerini gösterememesi olarak tanımlanır. İnsülinin pek çok biyolojik etkileri arasında (büyüme-gelișme, lipid ve protein metabolizması vb.) özellikle dokuların insülin aracılı glukoz kullanımının azalması ve karaciğer glukoz yapımının artması șeklinde ortaya çıkan metabolik bozukluk insülin direncinin temelini olușturur. İnsülin direnci yağ ve protein metabolizması, kas-iskelet sistemi, adipoz doku, üreme sistemi, bağıșıklık sistemi ve santral sinir sistemi gibi pek çok sistemi etkiler. İD başta obezite ve tip 2 diyabetes mellitus olmak üzere hipertansiyon, polikistik over sendromu, hiperlipidemi,metabolik sendrom, non-alkolik steatohepatit (NASH) ve obstruktif uyku apne sendromu olmak üzere bir çok hastalığın ya sebebi ya sonucu olarak görülebilmektedir.


Başarı Ölçütleri

Diyabetik ayak ülserinin önlenmesine ilişkin çalışmalar yapmak

Diyabete bağlı ortaya çıkan hiperglisemiye ve diyabete eşlik edebilen hipertansiyon gibi diğer nedensel risk faktörlerine kronik olarak maruz kalmanın yol açtığı mikrovasküler hasarlara karşı çalışma yapmak

İnsülin direncini ile ilgili çalışmalar yapmak


Yürütücüler

Prof. Dr. Tevfik Sabuncu


Anahtar Kelimeler

Diyabet, Diyabetik Ayak, İnsülin direnci, Diyabetik retinopati, Diyabetik nöropati


Amaç

Diyabet hastalarının yaşam kalitesini arttıracak teknolojik ve biyoteknolojik gelişmelere katkı sağlayacak araştırmalar ve çalışmalar yapmak.


Araştırma Konuları

Diyabet Teknolojileri 

Diyabet Genetiği

Diyabetik Ayak

Diyabetik Nefropati 

Diyabetik Nöropati

Diyabetik Retinopati

İnsülin Direnci


Araştırmacılar

Öğretim Üyeleri:

Prof. Dr. Ahmet Uyanıkoğlu

Prof. Dr. Mehmet Ali Eren

Prof. Dr. Ali Uzunköy

Prof. Dr. Fuat Dilmeç

Prof. Dr. Muhammet Erdal SAK

Doç. Dr. Abdürrahim DUSAK

Doç. Dr. Adnan İNCEBIYIK

Doç. Dr. Feridun Akkafa

Doç. Dr. Hacer UYANIKOĞLU

Doç. Dr. Halit Akbaş

Doç. Dr. Mustafa Aksoy

Doç. Dr. Mustafa Özen

Doç. Dr. Neşe Hilali

Doç. Dr. Özlem Ethemoğlu

Doç. Dr. Savaş Cumali Efe

Doç. Dr.  Sibel SAK

Dr. Öğr. Üyesi Ali Erdal Güneş

Dr. Öğr. Üyesi Ataman Günel

Dr.Öğr. Üyesi. Özlem ÖZ

Dr. Öğr. Üyesi Ayhan Sağlık

Dr. Öğr. Üyesi Celal Bozkurt

Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Cindoğlu

Dr. Öğr. Üyesi Dilek Şen Dokumacı

Dr. Öğr. Üyesi Erdoğan Duran

Dr. Öğr. Üyesi Fatih Güngören

Dr. Öğr. Üyesi Hakim Çelik

Dr. Öğr. Üyesi Halil Ay

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Reşat Ceylan

Dr. Öğr. Üyesi Mert Ulaş BARUT

Dr. Öğr. Üyesi Müslüm Toptan

Dr. Öğr. Üyesi Nazım Kankılıç

Dr. Öğr. Üyesi Sibel Türedi

Öğr. Gör. Dr. Vehbi Balak

Öğr. Gör. Mustafa Şerif Kirişçi

Uzm. Dr. Mehmet Önder EKMEN

Uzm. Dr. Nida Uyar

 

Doktora öğrencileri:

Araş. Gör. Neslihan Pınar ÖZATEŞ (Ege Üniv. Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı – ÖYP)

Araş. Gör. Hale GÜLER (Ege Üniv. Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı – ÖYP)

 

Yüksek Lisans Öğrencileri

Esma ALTUN (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

Esma KAPLANER (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

Zeynep HAYIRLI (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

Halil CAŞKA (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

Oğuzhan KENGER (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

Suna Kahraman (Harran Üniv.  Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı)

 


Başlıca Çalışmalar ve Projeler

Devam Eden Proje ve Çalışmalar:

Yüksek Lisans Tezi: Gestasyonel Diabetes Mellitus’lu Hastalarda Fetuin A (AHSG) gen polimorfizmlerinin araştırılması Yüksek Lisans Öğrencisi: Suna Kahraman

Yüksek Lisans Tezi:  Gestasyonel Diabetes Mellitus'lu Hastalarda İrisin (FNDC5) Gen Polimorfizmlerinin Araştırılması (Tez devam ediyor) Yüksek Lisans Öğrencisi: Halil Caşka.

  • Gestasyonel Diabetes Mellitus'lu Hastalarda İrisin (FNDC5) Gen Polimorfizmlerinin Araştırılması (Yürütücü:Doç.Dr. Halit Akbaş). Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (HÜBAK) projesi, 03.12.2019, No: 19258.

  •  

  • Tamamlanan Proje ve Çalışmalar:

  • Gestasyonel Diabetes Mellitus’lu Hastalarda Fetuin A (AHSG) gen polimorfizmlerinin araştırılması. Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (HÜBAP) projesi (2018).

 Tip II diabetli hastalarda inter sellüler adezyon molekülü (ICAM-I) K469E ve e-selektin S128R polimorfizmlerinin araştırılması (araştırmacı), Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (HÜBAK) projesi. 24.04.2013, No: 13045.

 

Tip II diabetli hastalarda inter sellüler adezyon molekülü (ICAM-I) K469E ve e-selektin S128R polimorfizmlerinin araştırılması (araştırmacı), Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (HÜBAK) projesi. 24.04.2013, No: 13045.

Gestasyonel Diabetes Mellitus’lu Hastalarda Fetuin A (AHSG) gen polimorfizmlerinin araştırılması (Yürütücü:Doç.Dr. Halit Akbaş). Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (HÜBAK) projesi, 24.02.2017, No: 17037.


Yayınlar

  1. GÜNEŞ, A , EREN, M , SABUNCU, T . (2019). Negatif Basınçlı Yara Tedavisinin Diyabetik Ayak Ülseri İyileşmesi Üzerine Etkileri: Tek Merkez deneyimi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16 (1), 148-153
  2.  
  3. Gunes AE, Eren MA, Koyuncu I, Taskin A, Sabuncu T. Investigation of galectin-3 levels in diabetic foot ulcers.J Wound Care. 2018 Dec 2;27(12):843-848. doi: 10.12968/jowc.2018.27.12.843.
  4.  
  5. Eren MA, Karakaş E, Torun AN, Sabuncu T. The Clinical Value of Diffusion Weighted Magnetic Resonance Imaging in Diabetic Foot Infection. J Am Podiatr Med Assoc. 2018 Apr 24. doi: 10.7547/17-066. [Epub ahead of print]
  6.  
  7. Eren MA, Torun AN, Tabur S, Ulas T, Demir M, Sabuncu T, Aksoy N. Serum prolidase activity in diabetic foot ulcers. Acta Diabetol. 2013 Jun;50(3):423-7. doi: 10.1007/s00592-012-0448-4. Epub 2012 Dec 14.
  8.  
  9. A.E. Atay, H. Akbas, C. Tumer, M.N. Sakar, A. Incebiyik, B. Esen, S. Simsek, D. Sit, "The association of endothelial nitric oxide synthase gene G894T polymorphism and serum nitric oxide concentration with microalbuminuria in patients with gestational diabetes", Clinical Nephrology (ISI) , 81 (2) 105-111, DOI: 10.5414/CN108138, 2014.
  10.  
  11. S. Simsek, S. Tekes, A. Turkyilmaz, A.K. Tuzcu, F. Kılıc, N.N. Culcu, B. Isık, H. Akbas, "Angiotensin-Converting Enzyme Gene Insertion/Deletion Polymorphism with Metabolic Syndrome in Turkish Patients", J Endocrinol Invest. (ISI) , 36 (10). 860-863, 2013, DOI:10.3275/8967.
  12.  
  13. A.E. Atay, M.N. Sakar, N.S. Nurani Culcu, H. Simsek, H. Akbas, M. Acar, B. Isık, A.K. Tuzcu, "The Evaluation of Paraoxonase 1 Activity in Patients with Gestational Diabetes", Acta Medica Mediterranea (ISI) , 653-657 pp., 2013.
  14.  
  15. Oguz, E., Tabur, S., Akbas, H., Korkmaz, H., Torun, A., Dilmec, F., & Alasehirli, B. (2015). Investigation of the role of ICAM-1 E469K and E-selectin S128R polymorphisms in diabetic neuropathy. Acta Medica31, 1113.
  16.  
  17. Akbas H, Kahraman S, Sak S, Akkafa F. Minor variant of AHSG gene 767C>G polymorphism may decrease the risk of gestational diabetes mellitus. J Obstet Gynaecol. 2019 Jul 24:1-5. doi: 10.1080/01443615.2019.1621810.
  18.  
  19. H. Akbas, E. Oguz, S. Tabur, M. Balkan, H. Korkmaz, B. Alasehirli. ICAM-1 E469K and E-Selectin S128R Polymorphisms With Non-Diabetic Metabolic Syndrome, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Kabul Edildi (20.11.2014).

 


Laboratuvar, Klinik ve Saha Olanakları

Laboratuvarımızda genetik polimorfizm ve mutasyon analizleri için;

Real-Time PCR analizi,

Klasik PCR analizi,

PCR-RFLP analizi,

Agaroz ve Akrilamid Jel Elektroforezi,

Jel Analizi ve Görüntülemesi yapılabilmektedir.Endokrinoloji kliniğinde diyabetik ayak ülseri hastalarının tedavileri primer olarak takip edilmektedir.

Her hafta diyabetik ayak konseyi toplantısı yapılarak multidisipliner tedavi planı yapılmaktadır.

Negatif basınçlı yara tedavisi, yara örtüleri ve büyüme faktörü uygulamaları yapılmaktadır.


Etkinlikler

Akkafa F, Temiz E, Koyuncu İ, Dilmeç F, Akbaş H. Investigation the Relationship between miRNA and Transmembrane Protein (TMEM48) in Lung Cancer. 1st Internetonal Congress on Cancer and Ion Channels. Page 135, Şanlıurfa, 2017.

Dilmec F, Akkafa F, Akbaş H, Özgönül A, Uzunköy A. Determination of TP53 Gene Polymorphisms in Patients with Colorectal Cancer Using PCR-RFLP Method in a Group of Turkish Population. 1st Internetonal Congress on Cancer and Ion Channels. Page 142, Şanlıurfa, 2017.

 Celepkulu B, Köksal M, Çiftçi H, Dilmeç F. HSP 70 Staining of Sperms Obtained from Idiopathic Infertile Men Having Normal Sperm Parameters. Internattional Congress of 15th International Congress of Histochemistry and Cytochemistry. Page 136, Antalya, 2017.

Dilmeç F, Karakılçık AZ, Acun S, Çelik H, Özer A, Zerin M. Oxidative Stress and CYP1AIGSTPI gene polymorphism in smoking pregnants and their cord blood. 6th World Congress of Oxidative Stress, Calcium Signaling and TRP Channels. Journal of Cellular Neuroscience and Oxidative Stress, 8 (1): page 536, Isparta, 2016.

 


Referans Yayınlar

Altunkol A, Savaş M, Dilmeç F, Utanğaç MM, Abat D, Gümüş K, Karlıdağ İ, Yeni E. Detection of CYP1A1 and GSTP1 gene polymorphisms in bladder cancer patients in a Turkish population using a polymerase chain reaction-restriction fragment length polymorphism method. Turk J Urol, 2018, 44(2): 125-131.

Akkafa F, Koyuncu İ, Temiz E, Dagli H, Dilmec F, Akbas H. miRNA-mediated apoptosis activation through TMEM 48 inhibition in A549 cell line. Biochem Biophys Res Commun. 2018; 503(1): 323-329.

 Oguz E, Tabur S, Akbas H, Korkmaz H, Torun A, Dilmec F, Alasehirli B. Investigation of the role of ICAM-1 E469K and e-selectin S128R polymorphisms in diabetic neuropathy. Acta Medica Mediterranea, 2015, 31: 1113.

Ciftci H, Celepkolo B, Dilmec F, Koksal M, Yeni E, Yagmur I, Gumus K. Genetic polymorphisms of HSPA1B and HSPA1L in infertile men. J Pak Med Assoc, 2015; 65(7): 701-4.

Sak S, Incebiyik A, Hilali NG, Ağaçayak E, Uyanıkoğlu H, Akbas H, Sak ME. Cytogenetic screening in couples with Habitual Abortions. J Gynecol Obstet Hum Reprod. 2019 Mar;48(3):155-158. doi: 10.1016/j.jogoh.2018.10.021.

Balkan Mahmut, Akbaş Halit, Penbegül Necmettin, Rüstemoğlu Aydın, Yücel İlyas, Yıldız İsmail. Possible lack of association between E469K polymorphism of ICAM 1 and non obstructive azoospermia in south east Turkey. Biotechnology. Biotechnological Equipment, ISSN: 1310-2818, 1-5, 2016.

Atay Ahmet Engin, Esen Bennur, Gokas Yavuz Dilek, Gökmen Emel Sağlam, Güler Kara Hale, Akbaş Halit, Pilten Saadet. Serum ICAM-1 level and ICAM-1 gene 1462AG (K469E) polimorphism on microalbuminuria in nondiabetic nonhypertensive and normolipidemic obese patients: Genetical background of microalbuminuria in obesity. NEFROLOGIA, ISSN:0211-6995, 2017.

Ay, O. I., Balkan, M., Erdal, M. E., Rustemoğlu, A., Atar, M., Hatipoğlu, N. K., Bodakçi M. N., Yildiz, I., Akbas, H., Karakas, Ü. (2017). Association of microRNA-related gene polymorphisms and idiopathic azoospermia in a south-east Turkey population. Biotechnology & Biotechnological Equipment, 31(2), 356-362.