Tıp-Preanalitik Hata Kaynakları Araştırma Grubu

Özet Bilgi

• Tıbbi laboratuvarlarda hasta yararına en doğru, zamanında, güvenilir ve kaliteli sonucu üretmek için tüm laboratuvar süreçlerinin asgari hata ile tamamlanması gerekmektedir. Bu süreçler preanalitik, analitik ve postanalitik olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalar laboratuvar analizlerinde en çok hatanın olduğu sürecin preanalitik süreç (%68) olarak tanımlamaktadır. Bu süreç hatalarının en aza indirilmesi amacı ile en doğru numune alma gereç ve kaplarının kullanılması önemli yer teşkil etmektedir. Özellikle serum düzey kararlılığı düşük olan testlerin serum kararlılık süresini artırmaya yönelik çalışmalar bu kapsamda hız kazanmıştır. Bu amaçla, bu kapsamdaki testlerin serum kararlılık süresini uzatmaya yönelik katkılı tüpler geliştirilmiştir. • Bununla birlikte son zamanlarda toplum bazlı referans değer aralıklarının bazı serum testleri için öngörüde bulunmakta yetersiz olduğu fikri ortaya atılmıştır. Biyolojik Varyasyonu geniş bu kapsamdaki yüksek özgüllük gösteren testler için toplum bazlı referans değer aralıkları yerine Referans Değişim Değeri kavramı ileri sürülmüştür. Bu kapsamdaki testlerin ve buna yönelik referans değişim değerlerinin tespiti daha isabetli teşhis ve tedavi imkanları sağlayacaktır.


Başarı Ölçütleri

Serum kararlılık süresi düşük olan testler için doğru tüp kullanımının tespiti,

Yüksek bireysellik gösteren testlerin tespiti ve buna yönelik referans değişim değerlerinin hesaplanması

 


Yürütücüler

Dr. Öğretim Üyesi Adnan KİRMİT


Anahtar Kelimeler

Preanalitik, İnterferans, serum kararlı düzey konsantrasyonu, Biyolojik Varyasyon,


Amaç

Pre-analitik hata kaynaklarının tespiti ve bunların etkisinin azaltılması

 

 


Araştırma Konuları

Tüp Karşılaştırma,

Biyolojik Varyasyon,

İnterferans Kaynakları,

Uygunsuz Numune Hata Kaynakları

 

 


Araştırmacılar

Arş. Gör. Dr. Mesut YARDIMCİEL

 


Başlıca Çalışmalar ve Projeler

Devam Eden Proje ve Çalışmalar:

  •  

  • Tamamlanan Proje ve Çalışmalar:

 


Yayınlar

 

 


Laboratuvar, Klinik ve Saha Olanakları

Siemens Advia Centaur XP

Siemens IMMULITE 2000 XPi

Abbott ARCHITECT C16000

 

 

 


Referans Yayınlar

  1. Coskun A, Braga F, Carobene A, Tejedor Ganduxe X, Aarsand AK, Fernandez-Calle P, et al. Systematic review and meta-analysis of within-subject and between-subject biological variation estimates of 20 haematological parameters. Clinical chemistry and laboratory medicine. 2019;58(1):25-32.
  2. Coskun A, Carobene A, Kilercik M, Serteser M, Sandberg S, Aarsand AK, et al. Within-subject and between-subject biological variation estimates of 21 hematological parameters in 30 healthy subjects. Clinical chemistry and laboratory medicine. 2018;56(8):1309-18.
  3. Coskun A, Serteser M, Karpuzoglu HF, Unsal I. How can we evaluate differences between serial measurements on the same sample? A new approach based on within-subject biological variation. Clinical chemistry and laboratory medicine. 2017;55(2):e44-e6.
  4. Serteser M, Coskun A, Unsal I, Inal TC. Biological variation in pregnancy-associated plasma protein-A in healthy men and non-pregnant healthy women. Clinical chemistry and laboratory medicine. 2012;50(12):2239-41.
  5. Baykan O, Yaman A, Gerin F, Sirikci O, Haklar G. The effect of different protease inhibitors on stability of parathyroid hormone, insulin, and prolactin levels under different lag times and storage conditions until analysis. Journal of clinical laboratory analysis. 2017;31(6).
  6. Buckley MG, Marcus NJ, Yacoub MH. Cardiac peptide stability, aprotinin and room temperature: importance for assessing cardiac function in clinical practice. Clinical science (London, England : 1979). 1999;97(6):689-95.
  7. Kemppainen RJ, Clark TP, Peterson ME. Preservative effect of aprotinin on canine plasma immunoreactive adrenocorticotropin concentrations. Domestic animal endocrinology. 1994;11(4):355-6
  8. Bowen RA, Chan Y, Cohen J, Rehak NN, Hortin GL, et al. Effect of blood collection tubes on total triiodothyronine and other laboratory assays. Clin Chem. 2005;51(2):424-33
  9. Raffick A.R. Bowen, Alan T. Remaley, Interferences from blood collection tube components on clinical chemistry assays, Biochem Med (Zagreb). 2014 Feb; 24(1): 31–44).
  10. Cevdet Zungun, Fatma Meriç Yılmaz, Elif Guney Boru, Canan Topcuoglu. Comparison of Improvacuter™ tubes with BD Vacutainer™ tubes for various hormones in the aspects of stability and influence of gel separators, Clin Chem Lab Med 2015; 53(2): 231–238
  11. Lippi G, von Meyer A, Cadamuro J, Simundic AM. Blood sample quality. Diagnosis (Berlin, Germany). 2019;6(1):25-31.